بازیهای موبا (MOBA) یا «میدان نبرد آنلاین چندنفره» سال‌ها مخصوص کامپیوتر بودند. Dota و League of Legends میلیون‌ها بازیکن داشتند، اما کسی فکر نمی‌کرد این سبک پیچیده روی صفحهٔ کوچک گوشی جواب بدهد. امروز چند موبای موبایلی جزو پرمخاطب‌ترین بازیهای جهان‌اند. در این مقاله سه نام اصلی این سبک را بررسی می‌کنیم.
موبا دقیقاً چیست؟
در یک موبای کلاسیک، دو تیم پنج‌نفره روی نقشه‌ای با سه مسیر اصلی رو‌به‌رو می‌شوند. هر بازیکن یک قهرمان با توانایی‌های خاص انتخاب می‌کند، در طول مسابقه قوی‌تر می‌شود و هدف نهایی، نابود کردن پایگاه حریف است. موفقیت در موبا بیشتر از سرعت انگشت، به هماهنگی تیمی، شناخت قهرمان‌ها و تصمیم درست در لحظه بستگی دارد.
Honor of Kings؛ غول بازار چین
Honor of Kings را استودیوی TiMi از مجموعهٔ تنسنت ساخته است. طبق ویکی‌پدیا، این بازی در ۲۵ اکتبر ۲۰۱۵ در چین منتشر شد. Honor of Kings از ابتدا برای گوشی طراحی شد؛ کنترلها ساده‌تر، مسابقهها کوتاهتر و رابط کاربری مناسب صفحهٔ لمسی بود. همین طراحی باعث شد در چین به یک پدیدهٔ فرهنگی تبدیل شود. فروشگاه اپیک در گزارشی دربارهٔ TiMi، آن را پربازیکن‌ترین موبای موبایل جهان معرفی کرده است.
Mobile Legends: Bang Bang؛ پادشاه جنوب شرق آسیا
Mobile Legends: Bang Bang ساخت شرکت چینی Moonton است که در سال ۲۰۱۴ در شانگهای تأسیس شد. طبق ویکی‌پدیا، این بازی در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۶ برای اندروید و در ۹ نوامبر ۲۰۱۶ برای iOS عرضه شد. موبایل لجندز خارج از چین منتشر شد و در اندونزی، فیلیپین و مالزی محبوبیتی استثنایی پیدا کرد.
مونتون برای این بازی لیگ‌های حرفه‌ای منطقه‌ای به نام MPL راه انداخت که راه ورود به مسابقات جهانی آن است. در فیلیپین و اندونزی، مسابقه‌های MPL تماشاگران زیادی دارند و موبایل لجندز به یکی از ستون‌های ورزش الکترونیک موبایل تبدیل شده است.
رقابت تنسنت و بایت‌دنس
در مارس ۲۰۲۱ رسانه‌هایی مثل Game World Observer گزارش دادند که بایت‌دنس، مالک تیک‌تاک، از طریق بخش بازی خود Nuverse مونتون را با ارزش‌گذاری حدود ۴ میلیارد دلار خریده است. طبق همین گزارش‌ها، تنسنت هم به خرید مونتون علاقه داشت. این خرید برای بایت‌دنس اهمیت زیادی داشت، چون تنسنت پیش از آن دو موبای پردرآمد یعنی Honor of Kings و Wild Rift را در سبد خود داشت.
League of Legends: Wild Rift
Wild Rift نسخهٔ موبایل و کنسولی بازی مشهور League of Legends است که Riot Games آن را ساخته. طبق ویکی‌پدیا، این بازی در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۰ برای اندروید و iOS منتشر شد. Wild Rift یک کپی مستقیم از نسخهٔ کامپیوتر نیست؛ نقشه کوچک‌تر شده، مسابقهها سریع‌تر شدهاند و کنترلها برای صفحهٔ لمسی بازطراحی شدهاند. یادآوری می‌کنیم که Riot Games زیرمجموعهٔ تنسنت است.
مقایسهٔ سریع
| بازی | سازنده | سال انتشار | ویژگی برجسته |
|---|---|---|---|
| Honor of Kings | TiMi / تنسنت | ۲۰۱۵ (چین) | محبوب‌ترین موبا در چین |
| Mobile Legends: Bang Bang | Moonton | ۲۰۱۶ | قدرت در جنوب شرق آسیا و لیگ MPL |
| League of Legends: Wild Rift | Riot Games | ۲۰۲۰ | نسخهٔ موبایل لیگ آف لجندز |
چرا موبا روی گوشی جواب داد؟
- مسابقه‌های کوتاهتر: موبای موبایل معمولاً از نسخهٔ کامپیوتری کوتاهتر است و در یک وقت استراحت جا می‌شود.
- کنترل ساده‌شده: جوی‌استیک مجازی و دکمه‌های مهارت جای ماوس و کیبورد را گرفتند.
- بازی با دوستان: موبا ذاتاً اجتماعی است و گوشی همیشه دم دست است.
- رایگان بودن: همهٔ این بازی‌ها رایگان‌اند و درآمدشان بیشتر از ظاهر قهرمان‌ها و آیتم‌های تزئینی است.
نکته‌هایی برای شروع
اگر تازه می‌خواهید وارد دنیای موبا شوید، چند پیشنهاد دارید:
- اول با یکی دو قهرمان ساده شروع کنید و همه را یک‌جا امتحان نکنید.
- آموزش داخل بازی را جدی بگیرید؛ موبا قواعد زیادی دارد.
- با دوستانتان تیم بسازید؛ هماهنگی صوتی یا متنی تفاوت بزرگی ایجاد می‌کند.
- با رفتار سمی در چت کنار نیایید؛ گزارش دادن و بی‌صدا کردن را یاد بگیرید.
استراتژی در موبایلبازی
بازیهای موبایلبازی بازیهای مرورگری اصیل و ساخت خودمان هستند و هیچ ارتباطی با تنسنت، مونتون یا Riot Games ندارند. اگر حس فرماندهی و تصمیم‌گیری استراتژیک را دوست دارید، این‌ها را ببینید:
- جنگ صلاح‌الدین برای نبرد لشکرها
- برج نمک با حال‌وهوای دفاع از برج
- هفت‌خان رستم ماجراجویی حماسی ایرانی
- بازماندگان طوفان جن
برای آشنایی بیشتر با این سبک، مقالهٔ بازیهای استراتژی موبایل را هم بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
موبا مخفف چیست؟
MOBA مخفف Multiplayer Online Battle Arena است؛ یعنی میدان نبرد آنلاین چندنفره که معمولاً دو تیم پنج‌نفره در آن رقابت می‌کنند.
سازندهٔ موبایل لجندز کیست؟
Mobile Legends: Bang Bang را شرکت Moonton ساخته که در شانگهای مستقر است و در سال ۲۰۲۱ بایت‌دنس آن را خرید.
Wild Rift همان League of Legends است؟
Wild Rift نسخهٔ بازطراحیشدهٔ League of Legends برای موبایل است؛ نقشه و مسابقهها کوتاهتر و کنترلها لمسی شدهاند.
آیا موبایلبازی بازی موبا دارد؟
موبایلبازی بازیهای استراتژی و نبرد مرورگری اصیل دارد، اما هیچکدام نسخه یا وابسته به بازیهای موبای نامبرده نیستند.
بازیهای مرتبط در موبایلبازی
همهٔ این‌ها رایگان‌اند، نصب نمی‌خواهند و داخل مرورگر گوشی باز می‌شوند.
صلاح‌الدین: راه قدس
برجِ نمک — شبِ غولان
هفت‌خان رستم
طوفان جن: بازماندگان