بیشتر بازیهای بزرگ دنیا را تیم‌های صدنفره می‌سازند. Stardew Valley را یک نفر ساخت: برنامهنویسی، طراحی، نقاشی پیکسلی، موسیقی و حتی صداگذاری. اسم او اریک بارون (Eric Barone) است و در دنیای بازی با نام ConcernedApe شناخته می‌شود. بازی‌ای که او ساخت، ده سال بعد از انتشار هنوز در فهرست پرفروش‌ترین‌ها می‌چرخد و الگوی ده‌ها «بازی آرام» دیگر شده است.
بازی دربارهٔ چیست؟
داستان استاردیو ولی خیلی ساده شروع می‌شود: شخصیت شما در یک شرکت بزرگ و بی‌روح کار می‌کند و خسته شده است. نامه‌ای از پدربزرگ مرحومش به دستش می‌رسد که مزرعه‌ای قدیمی را در دهکدهٔ «پلیکان تاون» به او واگذار کرده است. شما شهر را رها می‌کنید، به مزرعهٔ متروک می‌رسید و از صفر شروع می‌کنید.
از این‌جا به بعد بازی هیچ هدف اجباری‌ای به شما تحمیل نمی‌کند. می‌توانید:
- زمین را پاک کنید، بذر بکارید و با گذر چهار فصل محصول متفاوت بردارید.
- حیوان نگه دارید، ماهی بگیرید و در معدن با هیولاها بجنگید.
- با اهالی دهکده دوست شوید، هدیه بدهید و حتی ازدواج کنید.
- مرکز اجتماعی خراب دهکده را بازسازی کنید یا برعکس، به فروشگاه زنجیره‌ای بزرگ بپیوندید.
همین آزادی است که بازی را برای هر کسی متفاوت می‌کند. یکی فقط کشاورز می‌شود و یکی دیگر کل وقتش را در معدن می‌گذراند و هر دو لذت می‌برند.
یک نفر، چند سال، یک بازی
طبق ویکی‌پدیا، بارون بازی را ابتدا با نام Sprout Valley می‌ساخت و در سپتامبر ۲۰۱۲ آن را در سرویس Steam Greenlight معرفی کرد تا ببیند مردم استقبال می‌کنند یا نه. الهام اصلی او مجموعهٔ قدیمی Harvest Moon بود که فکر می‌کرد می‌شود نسخهٔ کامل‌تر و عمیق‌تری از آن ساخت.
استودیوی بریتانیایی Chucklefish پس از آن ناشر بازی شد و بارون سال‌ها بعد حقوق نشر را پس گرفت؛ طبق منابع، تا سال ۲۰۱۹ همهٔ نسخه‌ها به‌جز موبایل را خودش منتشر می‌کرد. نسخهٔ ویندوز در ۲۶ فوریهٔ ۲۰۱۶ روی استیم عرضه شد و در دو هفتهٔ اول حدود ۴۲۵ هزار نسخه فروخت. دو ماه بعد فروش از یک میلیون گذشت.
مسیر رسیدن به گوشی
| تاریخ | پلتفرم |
|---|---|
| ۲۶ فوریهٔ ۲۰۱۶ | ویندوز |
| ۱۴ دسامبر ۲۰۱۶ | پلی‌استیشن ۴ و ایکس‌باکس وان |
| ۵ اکتبر ۲۰۱۷ | نینتندو سوییچ |
| ۲۴ اکتبر ۲۰۱۸ | iOS |
| ۱۴ مارس ۲۰۱۹ | اندروید |
نسخهٔ موبایل را استودیوی The Secret Police با همکاری بارون آماده کرد. رابط بازی برای لمس بازطراحی شد و طبق گزارش‌های زمان انتشار، نسخهٔ موبایل حالت چندنفره نداشت. بازی روی گوشی پولی است، نه رایگان با تبلیغ، و طبق گزارش GamesIndustry.biz در هفته‌های اول پس از عرضه روی iOS یک میلیون دلار درآمد داشت.
یک نکتهٔ مهم برای بازیکن‌های موبایل: به‌روزرسانی‌های بزرگ همیشه دیرتر از کامپیوتر به گوشی میرسند، چون بارون پورتها را با کمک محدود انجام میدهد. بهروزرسانی ۱.۶ در ۱۹ مارس ۲۰۲۴ روی کامپیوتر آمد و نسخهٔ کنسول و موبایل آن برای نوامبر ۲۰۲۴ اعلام شد.
چرا این بازی هنوز می‌فروشد؟
طبق ویکی‌پدیا، فروش استاردیو ولی تا فوریهٔ ۲۰۲۶ از ۵۰ میلیون نسخه روی همهٔ پلتفرم‌ها گذشته است؛ ۲۶ میلیون از آن روی کامپیوتر و حدود ۸ میلیون روی سوییچ. چند دلیل برای این ماندگاری می‌شود شمرد:
- بهروزرسانی رایگان: بارون بارها گفته هیچ‌وقت برای بستهٔ الحاقی یا بهروزرسانی پول نمی‌گیرد. بهروزرسانی ۱.۵ و ۱.۶ هر کدام به اندازهٔ یک بازی تازه محتوا اضافه کردند.
- بدون فشار: نه تایمر انرژی هست، نه خرید درون‌برنامه‌ای، نه تبلیغ. بازی یک‌بار خریده می‌شود و تمام.
- موسیقی: بارون خودش موسیقی را ساخته و تور ارکستری «سمفونی فصل‌ها» از سال ۲۰۲۴ در شهرهای مختلف دنیا اجرا شده است.
- جامعهٔ مادسازی: روی کامپیوتر هزاران ماد برای بازی ساخته شده، هرچند نسخهٔ موبایل از ماد پشتیبانی نمی‌کند.
بازی در جوایز Golden Joystick سال ۲۰۱۶ جایزهٔ «بازی پیشگام» را گرفت و در BAFTA و The Game Awards همان سال نامزد شد.
بعدی چیست؟ Haunted Chocolatier و ۱.۷
بارون در اکتبر ۲۰۲۱ بازی بعدی خود به نام Haunted Chocolatier را معرفی کرد: شما شکلات‌سازی هستید که در قلعه‌ای جن‌زده مغازه می‌چرخانید و ارواح در آن به شما کمک می‌کنند. طبق ویکی‌پدیا، بازی با موتور تازه‌ای بر پایهٔ فریم‌ورک MonoGame ساخته می‌شود، فعلاً فقط برای کامپیوتر تأیید شده و هیچ تاریخ انتشاری ندارد. بارون گفته بازی را «وقتی آماده شد» منتشر می‌کند و از دسترسی زودهنگام یا پیش‌فروش استفاده نخواهد کرد. در ژانویهٔ ۲۰۲۶ هم به شایعه‌ها پاسخ داد که پروژه رها نشده است.
در تابستان ۲۰۲۵ او بهروزرسانی ۱.۷ استاردیو ولی را هم اعلام کرد، باز هم بدون تاریخ. پس اگر منتظر یکی از این دو هستید، بهتر است عجله نکنید؛ سازنده‌ای که ده سال بدون عجله کار کرده، حالا هم عجله نمی‌کند.
اگر بازیهای آرام و مدیریتی دوست دارید
موبایلبازی چند بازی مرورگری با همین حالوهوای «از صفر شروع کن و کم‌کم بساز» دارد؛ این‌ها بازیهای اصیل و مستقل خود موبایلبازیاند و هیچ ارتباطی با Stardew Valley یا ConcernedApe ندارند:
- هتل رویایی من: مادربزرگ کلید مسافرخانهٔ گل‌ها را به شما میدهد و هفت شب وقت دارید ثابت کنید چراغش خاموش نمی‌شود. کلید می‌دهید، اتاق تمیز می‌کنید و با درآمدش اتاق و کارمند تازه می‌گیرید. طبق معرفی بازی، آفلاین و بدون تبلیغ است.
- سوپرمارکتدار: کرکرهٔ بقالی پدر را بالا می‌زنید، قفسه پر می‌کنید و با هایپر شهر نو بر سر سهم محله رقابت می‌کنید. فصل داستانی هفت قسمتی دارد و یک حالت بی‌پایان با درآمد آفلاین.
- بازار بزرگ: از یک دکهٔ چای در بازار سنتی شروع می‌کنید و هفت روز مهلت دارید سفتهٔ پدرتان را از داروغه پس بگیرید.
- خانهٔ گرم: یک جورچین سه‌تایی که با سکه‌هایش اتاق‌های خانه را گرم و دنج می‌کنید.
- محله‌باز: شبیه‌ساز زندگی در تهران ۱۴۰۵ با یازده مسیر شغلی و اقتصاد روزانه. اگر بخش «زندگی ساختن» استاردیو ولی را دوست دارید، این یکی را امتحان کنید.
برای انتخاب بین بازیهای سنگین قابل نصب و بازیهای سبک مرورگری، بازی سنگین یا بازی مرورگری؟ را هم بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
Stardew Valley را چه کسی ساخته است؟
اریک بارون با نام ConcernedApe. او برنامهنویسی، طراحی، گرافیک و موسیقی بازی را بهتنهایی انجام داد و نسخهٔ کامپیوتر در ۲۶ فوریهٔ ۲۰۱۶ منتشر شد.
استاردیو ولی روی موبایل هست؟
بله. نسخهٔ iOS در ۲۴ اکتبر ۲۰۱۸ و نسخهٔ اندروید در ۱۴ مارس ۲۰۱۹ منتشر شد. بازی روی موبایل پولی است و خرید درون‌برنامه‌ای ندارد.
چرا بهروزرسانیها دیر به موبایل میرسند؟
چون سازنده پورتها را با کمک محدود انجام میدهد. بهروزرسانی ۱.۶ در مارس ۲۰۲۴ روی کامپیوتر آمد و نسخهٔ موبایل آن برای نوامبر همان سال اعلام شد.
Haunted Chocolatier کی منتشر می‌شود؟
تا زمان نوشتن این مقاله هیچ تاریخی اعلام نشده است. بازی فقط برای کامپیوتر تأیید شده و بارون گفته آن را وقتی آماده شد منتشر می‌کند.
بازیهای مدیریتی موبایلبازی نسخهٔ ایرانی استاردیو ولی هستند؟
نه. بازیهایی مثل هتل رویایی من و سوپرمارکتدار بازیهای اصیل و مستقل موبایلبازیاند که فقط در حالوهوای آرام و مدیریتی با آن مشترکاند و هیچ وابستگی به ConcernedApe ندارند.
بازیهای مرتبط در موبایلبازی
همهٔ این‌ها رایگان‌اند، نصب نمی‌خواهند و داخل مرورگر گوشی باز می‌شوند.
هتل رویایی من
سوپرمارکتدار
بازار بزرگ
خانهٔ گرم
شبِ چلّه
محله‌باز